Alteveer en ’t Cranevelt

De wijken Alteveer en ‘t Cranevelt, samen ook wel genoemd Craneveer, liggen in het noorden van Arnhem tussen de parken Sonsbeek en Zypendaal en de Schelmseweg. Tot de wijk(en) behoren ook de weinig bewoonde buurten Hazegrietje en Sonsbeek Noord. Er wonen ongeveer in totaal 3500 mensen. Voorzieningen zoals kleine winkelcentra vind je aan de Beethovenlaan en aan het Oremusplein.

Alteveer is gebouwd in de jaren 30 en in de jaren 50 van de vorige eeuw, Cranevelt in de jaren 60. De ‘scheiding’ tussen de wijken wordt feitelijk gevormd door de Kluizeweg. Oostelijk van de Kluizeweg ligt Alteveer, westelijk ligt Cranevelt. De grote doorgaande weg in Craneveer is de Cattepoelseweg, die als je van noord naar zuid rijdt overgaat in de Wagnerlaan, waar ziekenhuis Rijnstate is gevestigd. Waar de naam Cattepoel vandaan komt is onbekend; het zou een naam zijn geweest van een boerderij in Arnhem Noord, onder aan de Jacobiberg (onderaan Park Klarenbeek).

Alteveer
De aanleg van de wijk Alteveer is indirect een gevolg van de aanleg van het industrieterrein in het Arnhemse Broek rond 1920. Voor de aanleg en egalisering van het industrieterrein (en spoorweg-emplacement) was veel zand nodig. Voor de winning van het zand werd een groot bosgebied in Arnhem-Noord door de gemeente aangewezen. Aan beide kanten van wat later de Cattepoelseweg werd, werd tien meter waaiervormig afgegraven. Het afgegraven gebied werd voor de toekomst met name gereserveerd als woonwijk voor de middenstand: Alteveer. Een deel werd geëgaliseerd voor de bouw van het nieuwe Gemeenteziekenhuis.
Alteveer is een mooie woonwijk met eengezinswoningen uit de jaren dertig en vijftig. Er is steeds als het ware halverwege een straat een overgang van de grote statige huizen (2-4 onder 1 kap) uit de jaren 30 naar kleinere rijtjeshuizen uit de jaren 50. In Alteveer vinden we veel straten en lanen genoemd naar componisten zoals Beethoven, Bach, Liszt, Diepenbrock en Wagner.

’t Cranevelt
‘t Cranevelt of wel Cranevelt vormt met Alteveer dus samen één wijk, echter allebei gebouwd in een heel andere periode: Alteveer jaren dertig (vóór WOII), Cranevelt jaren zestig (na WOII).
Na het gereed komen van de naoorlogse woonwijken Malburgen en Presikhaaf was er behoefte aan een wijk met een gevarieerd pakket aan woningen: vrije sector, premie en ‘betere woningen’.
In de tijd van de bouw van Alteveer was bebouwing van het gebied Cranevelt ook al voorzien. Cranevelt en Alteveer samen waren groot genoeg voor winkels en scholen.
Cranevelt werd beschouwd als een proeftuin voor een later te bouwen grotere wijk in de bossen noordelijk van de Schelmseweg en er werd geëxperimenteerd met stedenbouwkundige vormgeving.
Cranevelt is mogelijk wel de eerste woonwijk in Nederland waar uitdrukkelijk de bestaande natuur (dennen- en berkenbos) werd gespaard. Voorbeelden uit de Finse en Duitse stedenbouw stonden model. Het Craneveltterrein (groot 26 ha.) was geaccidenteerd, maar werd niet geëgaliseerd. Nabij het hoogstgelegen deel van de wijk werden als oriëntatiepunt en als accent van de hoogteverschillen enkele circa 10 verdiepingen hoge flatgebouwen gebouwd.

Vermeldenswaardig is de in Cranevelt gelegen Eduard van Beinumlaan. Eduard van Beinum (1900-1959), geboren en getogen Arnhemmer, was van 1946 tot 1959 eerste dirigent van het (nu Koninklijk) Concertgebouworkest in Amsterdam. Hij was als dirigent ook verbonden aan het London Philharmonic Orchestra en het Los Angeles Orchestra. Van Beinum was zeer zeker een bekende Arnhemmer; zie ook onze rubriek Bekende Arnhemmers.

Ziekenhuis Rijnstate
Ziekenhuis Rijnstate vind je aan de Wagnerlaan 55. Naast de hoofdlocatie vind je nevenlocaties in Velp, Zevenaar en Arnhem-Zuid. Er werken ongeveer 4300 mensen. Rijnstate heeft een verzorgingsgebied van ongeveer 450.000 inwoners.
Tot eind jaren tachtig jaren kende Arnhem drie ziekenhuizen: het Sint Elisabeths Gasthuis (katholiek), het Diaconessenhuis (hervormd) en het Gemeente Ziekenhuis (algemeen). Na fusies ontstond in 1989 één ziekenhuis voor Arnhem e.o.: Rijnstate. In mei 1995 opende het nieuwe ziekenhuis Rijnstate haar deuren aan de Wagnerlaan.
Wil je meer weten, kijk op:  www.rijnstate.nl

Craneveer
Craneveer, een naam voor feitelijk twee wijken. Een unieke plek midden tussen bossen en parken.
Craneveer vergrijst sterk. Circa een derde deel van de bewoners is 65-plus. Bewoners zijn dan ook vaak gezinnen waarvan de kinderen al een tijdje het huis uit zijn. Er is weinig doorstroming in de wijk. Maar elke woning die vrij komt wordt veelal snel bewoond door gezinnen met jonge kinderen. Wie er eenmaal woont, wil er eigenlijk niet meer weg. Maar wat wil je, een glooiende bos- en parkachtige omgeving als het ware aan de voordeur met volop gelegenheid voor wandelen en recreatie.