Arie Klapwijk

Arnhemmer Arie Klapwijk (1921-2008), een bevlogen revalidatiearts en geestelijk vader van Het Dorp.

©Wikipedia

©Wikipedia


Als je Arnhem noordelijk via de Amsterdamseweg binnenkomt, vind je aan je rechterhand Het Dorp. Dit is een woongemeenschap met zelfstandige woningen voor minder-validen met een blijvende beperking. In 1966 namen de eerste bewoners hier hun intrek.
Nu, na 50 jaar, gaat Het Dorp ‘op de schop’. Het moet worden aangepast aan de eisen van de huidige tijd en de veranderingen in de zorg. Twee oude gebouwen (Enkweg en Meentweg) zijn inmiddels gesloopt. Met de nieuwbouw wordt een dezer dagen gestart en verandert het geheel in een bouwput. Naar verwachting wordt de nieuwbouw in de loop van 2018 opgeleverd. Er komen dan zowel mensen mét, als mensen zonder beperking te wonen.

©RobWeenink

©RobWeenink


Wie Het Dorp zegt, zegt Arie Klapwijk

Dokter Klapwijk begon zijn medische loopbaan in revalidatiecentrum De Hoogstraat in Leersum in 1953. In dit revalidatiecentrum met een beddencapaciteit van 200 tot 250 waren 70 bedden gereserveerd voor militairen. In 1954 werd hij als kapitein-arts op een bootreis voor chronisch zieken en gehandicapten nadrukkelijk geconfronteerd met de uitzichtloosheid van hun bestaan.
In 1959 werd Klapwijk benoemd als geneesheer-directeur bij de Johannastichting aan de Heijenoordseweg in Arnhem. Daar was net een opvang- en revalidatiecentrum voor kinderen geopend.

Klapwijk schatte de problematiek van jonge kinderen die niet (meer) konden worden gerevalideerd vanwege de ernst van hun handicap en die niet thuis kan worden verpleegd zeer goed in: de uitzichtloosheid waar we het net over hadden. Klapwijk bezocht in die tijd in de Verenigde Staten revalidatiecentra om ideeën op te doen voor revalidatiemethoden.
Tegenover de Heijenoordseweg lag bos. Daar moest volgens Klapwijk een gehandicaptendorp voor jongeren komen, een woongemeenschap met zelfstandige woningen en met recht op werk en vrijetijdsbesteding.

Open Het Dorp
De televisie- en radio-omroep AVRO (nu AVRO/TROS) kreeg lucht van het plan en zo ontstond het idee voor een nationale inzamelingsactie. Deze actie werd een grandioos succes. Op 26 en 27 november 1962 presenteerde Klapwijk samen met tv-presentatrice Mies Bouwman (in de jaren 1960/1970 een tv-celebrity) de 24 uur durende inzamelingsactie Open het Dorp. In die tijd had nog niet iedere Nederlander een televisie, zodat de totale opbrengst van die actie als uitzonderlijk kan worden betiteld. De opbrengst bedroeg totaal ruim 21 miljoen gulden (globaal nu 10 miljoen euro).
De actie Open het Dorp kan worden gezien als het begin van alle tv-inzamelingsacties voor een goed doel. Met de opbrengst van de tv-actie werd Het Dorp gebouwd. In 1966 namen de eerste bewoners hun intrek in Het Dorp. Klapwijk was de eerste waarnemend directeur (tot 1964).
Daarna richtte Klapwijk zich weer op de Johanna Stichting.

©Wikipedia

©Wikipedia


Klapwijk bleef zich inzetten voor een gelijkwaardige positie voor mensen met een handicap, ook in de sport. Zo kennen we vandaag de Paralympic Games (de olympische spelen voor sporters met een fysieke, visuele of verstandelijke handicap) en de Invictus Games (paralympic games voor militairen). Het ontstaan van deze games is niet direct aan Arie Klapwijk toe te wijzen; zijn grootste bijdrage is het dat hij bij ons allemaal bewustzijn heeft gecreëerd voor de mens met een blijvende beperking. Niet alleen met de actie Open het Dorp, maar ook wereldwijd met zijn spreekbeurten.

Arie Klapwijk, die meerdere (koninklijke) onderscheidingen voor zijn werk kreeg, stierf in 2008 op 86-jarige leeftijd in Ede.