De Praets

,

Een buurtschap van historische waarde aan de zuidelijke oever van de Rijn. Inmiddels onderdeel van uiterwaardengebied Stadsblokken-Meinerswijk en te vinden nabij de Nelson Mandelabrug.

Geschiedenis
De Praets is een verbastering van de oorspronkelijke naam ‘De Praest’ of ‘Prats’. Ouder dan de stad Arnhem, want al in 834 werd De Praest genoemd in een schenkingsakte aan de Utrechtse dom. De naam ‘Praest’ betekent oorspronkelijk ‘weide’. Aanvankelijk werd met deze naam alleen het gebied bij de aanlegplaats van het veer aangeduid, maar later werd de term soms gebruikt om de gehele polder aan te duiden.

Locatie en veer
De Praets lag op een restant van een oeverwal langs de rivier, ongeveer ter hoogte van de huidige buurtschap.
Bij De Praets hoorde een veer dat het meest westelijke deel van de stad verbond met de zuidelijke Rijnoever en de doorgaande weg van Arnhem naar Nijmegen. Tot 1603 was de veerpont de enige manier om van de ene oever naar de andere te komen. De aanlegplaats lag ongeveer op het punt waar de Roermondspleinbrug, ofwel tegenwoordig Nelson Mandelabrug, ligt. Het Arnhemse veer was eigendom van het Sint Pieterkapittel in Utrecht, die de veerrechten verpachtte.

In 1602 kocht Arnhem het veer op De Praets met de intentie daarvoor in de plaats een schipbrug aan te leggen. Eigenaren van landerijen in de Betuwe werden gevraagd bomen beschikbaar te stellen voor de bouw van de brug en in 1603 was deze voltooid. Voor het gebruik van de brug moest worden betaald door middel van bruggeld. Ruim drie eeuwen lang vormde de schipbrug de verbinding tussen Arnhem en de zuidelijke Rijnoever.

Bebouwing op De Praets
In 1840 bestond het gehucht uit een boerderij, vijf arbeidershuisjes en uitspanning De Wijnberg. Met de toename van het verkeer op de brug ontstond Café Meinerswijk, tegenwoordig café Het Veerhuis. Het café lag op een strategische plek bij de schipbrug. Eigenlijk liep je vanaf de brug vrijwel letterlijk het café binnen. Daarnaast was het de ideale plek om te vertoeven wanneer je op de tram aan het wachten was of als rustplaats voor elke andere reiziger. Tot 1935 liep hier de Rijksweg naar Nijmegen en kwam al het verkeer over De Praets.

Gedenkteken
Op 21 oktober 1944 stonden honderden vluchtelingen op De Praets klaar om de oversteek te maken naar Arnhem. Met een bootje nabij de steenfabriek hebben drie Huissenaren hun eigen gezinnen en vluchtelingen geholpen de overtocht te maken. Tijdens de laatste tocht wachtte hen de verdrinkingsdood, nadat hun bootje kantelde. In 2010 werd hier een gedenkteken onthuld, waarbij tevens de Exodus herdacht wordt, waarin duizenden mensen via deze buurtschap een heenkomen zochten richting de Veluwe.
De gebeurtenissen zijn tevens aanleiding voor de Exodus-route voor wandelaars en fietsers.

De huidige Praets
De huidige buurtschap ligt rond het gelijknamige, doodlopende weggetje, direct aan de zuidelijke oever van de Rijn, tegen het centrum van Arnhem, in het gebied Meinerswijk. Wanneer je vanaf het Centraal Station de Nelson Mandelabrug overgaat, ligt de buurtgemeenschap direct aan je rechterhand. De Praets omvat nog steeds enkele tientallen panden en tegenwoordig worden huizen op De Praets onder andere bewoond door studenten. Het betreft een gebied dat met Meinerswijk nog volop in beweging is en waar nog veel zal veranderen gedurende de komende jaren.