Home > Wijken & Singels > Klarendal

Klarendal

Klarendal: van achterstandswijk tot hippe buurt

De wijk Klarendal ligt in het noordoosten van Arnhem, niet ver van het stadscentrum. De wijk wordt begrensd door de Hommelseweg, Sonsbeeksingel, Velperweg en Thomas á Kempeslaan. Er wonen nu circa 7500 mensen. Klarendal is van oorsprong een echte volkswijk, met veelal kleine woningen. De wijk, ontstaan na 1830, kende in meerdere opzichten roerige tijden. Niet alleen qua stadvernieuwing maar ook wat betreft oproer van de bevolking.

In 1808 besloot koning Lodewijk Napoleon (Nederland stond toen onder Frans bewind) de vestingwerken rondom de ‘oude’ stad Arnhem af te breken. Klarendal werd de eerste volkswijk buiten de stad. Gebouwd werd er vanaf circa 1830. De bewoners (arbeiders) leefden veelal onder zeer slechte omstandigheden en na 1860 ontstond zogenaamde filantropische woningbouw, dus afhankelijk van particulier initiatief. Uit die tijd dateert b.v. het Luthers Hofje aan de Hommelseweg. Ondanks deze verbeteringen bleef de wijk altijd met huisvestingproblematiek kampen, de kwaliteit van leven (w.o. kleine huizen) was en bleef altijd een punt van zorg.

Door de Woningwet van 1901 veranderde er veel. Er kwamen van overheidswege richtlijnen voor de aantallen en de kwaliteit van arbeiderswoningen. De gemeente sprong met financiën bij en bevorderde de oprichting van de Vereniging Volkshuisvesting. Rond 1908 werd in Klarendal gestart met het eerste sociale woningbouwcomplex in Arnhem: de Mussenbuurt. Er werden 155 arbeiderswoningen gebouwd; in 1910 was dit plan klaar. Deze buurt werd ook wel het ‘rode dorp’ genoemd, naar de kleur van de rode daken. De huizen zijn gebouwd in Engelse cottagestijl.
Tussen circa 1918 en 1923 werd de, naast de Mussenbuurt gebouwde, Vogelwijk gerealiseerd. Ook deze huizen zijn met rode pannen gedekt en hebben ruim overstekende kappen. Deze wijk is gebouwd in een variant op de bouwstijl van de Amsterdamse School.
Zowel de Mussenbuurt als de Vogelwijk zijn thans Rijksbeschermd (stads)gezicht.

Na de 2e Wereldoorlog staken de huisvestingsproblemen weer de kop op. Langzamerhand nam de toestand in de wijk zeer ernstige vormen aan (verloedering, uitgewoonde huizen). Het werd in 1970 zelfs zo erg dat de bevolking in opstand kwam. De gemeente ging toen over tot sanering, sloop en nieuwbouw van het zuidelijk deel van de wijk.
In 1989 was er weer sprake van een opstand van de bevolking, nu vanwege drugsoverlast, drugspanden en alles wat daar bij hoort.
In 2007 werd door de politiek in Den Haag de beslissing genomen landelijk 40 wijken aan te wijzen voor grootscheepse verbetering en vernieuwing. Klarendal hoorde daar ook bij. Bestaande panden werden opgekocht, gerenoveerd of afgebroken. Er vond nieuwbouw plaats. Panden kregen een andere bestemming. Veel coffeeshops werden modewinkeltjes. Het concept van de ontwikkeling van modewinkeltjes kwam voort uit de interesse van studenten van de Arnhemse Kunstacademie die op modegebied afstudeerden. Aan de Klarendalseweg kwam in 2008 het zogenaamde modekwartier gereed. In dit kwartier werd ook het oude postdistributiecentrumgebouw gevestigd/herbouwd. Oorspronkelijk stond dit gebouw bij station Arnhem Centraal. In dit pand zit nu een café-restaurant.
Tevens kwam er nieuw straatmeubilair en ‘ouderwetse’ lantaarnpalen.
Klarendal is zo langzamerhand een hippe buurt geworden, een creatieve wijk.

Het verleden van Klarendal kent roerige tijden. Maar Klarendal is meer dan alleen haar geschiedenis. Het is nu een buurt met potentie en met bezienswaardigheden, zoals:

  • De Klarendalse Molen (De Kroon) aan de Klarendalseweg. In 1870 verplaatst van de Amsterdamseweg naar klarendal.
  • Het Luthers Hofje, uit 1860, aan de Hommelseweg.
  • Het oude postdistributiecentrum Station Klarendal aan de Sonsbeeksingel.
  • De Mussenbuurt, uit 1911, in het noordoosten van de wijk, met daarnaast
  • De Vogelwijk uit 1918/1923.

Wil je Klarendal echt leren kennen. Ga de wijk bezoeken en maak een wandeling. En kijk verder eens op de sites:
www.klarendal.nl
www.modekwartier.nl
www.historischklarendal.nl

Kortom: ga Klarendal ontdekken.