Paasberg en Angerenstein

De wijken Paasberg en Angerenstein behoren feitelijk tot de ‘grote’ wijk Velperweg en omgeving. Tot de wijk Velperweg behoren verder Molenbeke, dat we als aparte wijk reeds eerder behandelden, de wijk Plattenburg en fabrieksterrein Enka. Molenbeke, Enka en Plattenburg liggen zuidelijk van de Velperweg. Paasberg en Angerenstein liggen noordelijk van deze weg.

De wijken Paasberg en Angerenstein, die aan elkaar grenzen, liggen ingeklemd tussen de Rosendaalseweg (noorden) en de Velperweg (zuiden). De Paasberg grenst in het oosten aan de gemeente Velp, de grens wordt gevormd door de A12. Angerenstein ligt meer naar het centrum van de stad toe.

Paasberg en Angerenstein tellen elk ongeveer 2500 inwoners; dus circa 5000 inwoners in totaal. De wijken zijn gebouwd tussen globaal 1900 en 1960, dat terug te vinden is in de architectuur van de gebouwde woningen. Het zijn mooie rustige wijken, met een beperkt aanbod van winkels e.d.
Opmerkelijk in de wijk Paasberg is het feit dat nagenoeg alle straten zijn genoemd naar Nederlandse schrijvers en dichters uit een ver verleden, zoals: Bilderdijk, De Genestet, P.C. Hooft en Vondel.
Centraal in wijk Paasberg is Bronbeek (museum en verzorgingstehuis voor militairen) en in wijk Angerenstein is dat Park Angerenstein, reden waarom we dit hierna behandelen.

Park Angerenstein
Park Angerenstein, waarin gelegen het kasteel met dezelfde naam, is een gemeentepark in onze stad. De hoofdingang bevindt zich naast de ingang van landgoed Rennen Enk.

Al in de middeleeuwen is landgoed Angerenstein bekend als leengoed van het klooster Prüm. Prüm is een plaats gelegen nabij de Duitse stad Trier. We komen de naam Prüm (of daaraan gerelateerde onderwerpen) veelvuldig in de geschiedenis van Arnhem tegen, al vanaf circa 893. Het gaat dan veelal om kerken, abdijen, kloosters in en rondom Arnhem, zoals b.v. Monnickenhuizen.
In de wijk komen we ook de Prümelaan en de Verlengde Prümelaan tegen.

De eerste eigenaar die (in 1487) genoemd wordt is een zekere Johan Coster, uit het geslacht Angerenstein. Park en kasteel ontlenen haar naam hieraan. In de loop der eeuwen veranderen park en kasteel veelvuldig van eigenaar. Namen zoals de families Van Berk, Engelen, Van Pallandt komen we tegen. De naam Van Pallandt komen we trouwens ook weer her en der tegen in het Arnhemse.
De laatste eigenaar, Mr. A. de Goeijen, verkoopt in 1940 het landgoed aan de Gemeente Arnhem.
Vermeldenswaardig is dat tijdens de 2e Wereldoorlog (1940-1945) Angerenstein het hoofdkwartier van bezetter Duitsland is, en wel van de Beauftragte für die Provinz Gelderland rijkscommissaris Arthur Seys-Inquart.
Na 1945 is het kasteel door diverse organisaties in gebruik geweest. In en na 2000 is het kasteel gerestaureerd zoals het was rond circa 1850 en zijn er koopappartementen in gekomen. Het kasteel wordt dus weer bewoond. In 2004/2005 is de tuin van het kasteel gerenoveerd.

Wil je veel meer weten over Angerenstein kijk dan op: www.angerenstein-arnhem.nl

Bronbeek
Het landgoed Bronbeek werd rond 1820 als buitenplaats aangelegd voor ene Hermen Stijgerwald.
Na zijn dood in 1830 werd de buitenplaats verkocht en kreeg de naam landgoed Bronbeek. In 1854 kocht koning Willem III Bronbeek, dat in die tijd min of meer dienst deed als gastenverblijf voor koninklijk bezoek. In juni 1857 werd Bronbeek door de koning geschonken om te komen tot de inrichting van een koloniaal (Nederlands Indië) militair invalidentehuis; eigenaar werd de Nederlandse Staat. In 1860 wordt een begin gemaakt met de verbouwing, aanpassingen en inrichting. In de loop van 1863/1864 wordt Bronbeek bevolkt door maximaal 200 invalide militairen.

Bronbeek werd toen het Koninklijk Tehuis voor Oud-Militairen Bronbeek en tevens Museum Bronbeek.

Het tehuis is vandaag de dag een verzorgingstehuis voor maximaal 50 oud-militairen van het Nederlandse leger, met uitzondering van officieren. Het Ministerie van Defensie draagt de kosten van exploitatie en instandhouding, de bewoners betalen daarnaast een eigen bijdrage.

In februari 2013 bestond Bronbeek 150 jaar. Het tehuis werd toen op 27 februari met een bezoek vereerd door de toenmalige koningin Beatrix. Koningin Beatrix deed op 30 april van dat jaar afstand van de troon ten gunste van haar zoon, nu Koning Willem-Alexander.

Museum Bronbeek is het museum voor de koloniale geschiedenis van Nederland met exposities over kanonnen, wapens, uniformen, schilderijen en monumenten, uit de tijd dat Nederland nog een koloniale mogendheid was over Nederlands Indië (het huidige Indonesië).
De Republiek Indonesië werd zelfstandig uitgeroepen op 17 augustus 1945 en het duurde tot 27 december 1949 voordat Nederland de soevereiniteit van het land erkende en overdroeg aan de Indonesische bevolking.
Museum Bronbeek kent wisselexposities en diverse activiteiten.

Wil je meer weten over Museum Bronbeek kijk op www.museumbronbeek.nl of op www.defensie.nl/onderwerpen/bronbeek. Museum Bronbeek vindt je aan de Velperweg 147.

Al met al kun je in de wijken Angerenstein en Paasberg niet alleen veel te weten komen over Arnhem, maar ook over de Nederlandse geschiedenis.