Sint Marten

Tags:

De wijk Sint Marten ligt in het noorden van Arnhem, vlakbij Park Sonsbeek en niet ver van het stadscentrum. De wijk wordt begrensd door de straten Apeldoornseweg, Sloetstraat, Hommelseweg en Sonsbeeksingel.

Nijhoffstraat

Nijhoffstraat

 

Eind 1800, begin 1900 gaat Arnhem vanwege de groei van het aantal inwoners uitbreiden; buiten de singels. Met de bouw van de wijk Sint Marten werd rond die tijd gestart; zoals ook met de dichtbij gelegen Burgemeesterswijk en Transvaalbuurt. De Burgemeesterswijk en Transvaalbuurt kregen een chique karakter. Sint Marten daarentegen is van oorsprong een typische arbeiderswijk. Oorspronkelijk was Sint Marten een buurtschap (straatje) met rond 1880 vier boerderijen en vijftien woningen. De westelijke grens van Sint Marten wordt gevormd door de Apeldoornseweg, een oorspronkelijk lommerrijke verbindingsweg tussen Velperplein en park Sonsbeek. Aan de Apeldoornseweg staan mooie herenhuizen, villa’s. De Hommelseweg is de grens aan de oostzijde.

Apeldoornseweg

Apeldoornseweg

 

Aan de Apeldoornseweg staan veel rijk gedecoreerde herenhuizen, met witte ornamenten in de gevels (neo-classicistisch). Andere bouwstijlen tref je aan in de Nijhoffstraat 60 (neo-gotiek), de Hommelseweg 9 (Jugendstil) en Nijhoffstraat 68 (Amsterdamse en Haagse school).

De eerste bewoners van de na 1885 gebouwde huizen in Sint Marten zijn afkomstig uit de binnenstad. De nieuwe wijk, genoemd naar het buurtschap, wordt in de volksmond de ‘speklappenbuurt’ genoemd, naar de luxe die zij zich kunnen veroorloven. Wat in Sint Marten komt wonen zijn ambtenaren, vaklieden zoals spoorwegbeambten, kleermakers, timmerlieden, postbodes en politieagenten. Het ‘lagere’ volk woont op Klarendal, aan de andere kant van de Hommelseweg. Inwoners van Sint Marten komen daar niet. Hier speelt het verschil protestant/katholiek ook een rol.

In 1912 komt er aan de Van Slichtenhorststraat (nrs. 34, 36, 38 en 39) een rooms katholiek kerk en een rooms katholieke school. De kerk, genaamd Onze Lieve Vrouw Onbevlekt Ontvangen (in de volksmond Onze Lieve Vrouwekerk), is een katholiek eilandje binnen de overwegend protestantse wijk. De kerk werd in 1995 gesloten en naderhand gekocht door woningbouwvereniging Portaal. In de kerk werden 32 appartementen gebouwd, die in 2001 werden opgeleverd. Binnenin de kerk vormen appartementen en ‘kerk’ een zeer mooi geheel. Ornamenten van de kerk, zoals wandplastieken, schilderingen en glas-in-lood ramen, vormen een aparte combinatie.

Vanaf 1914 tot 1945 vinden er beperkte activiteiten plaats vanwege de twee wereldoorlogen en de economische crisistijd. Door slecht onderhoud, verkrotting en drugsoverlast wordt Sint Marten tussen 1960 en 1980 een van de grootste achterstandswijken van Arnhem. In 1975 werd een start gemaakt met de reconstructie van de wijk, straten werden woonerven, veel oude woonhuizen gesloopt en vervangen door flatwoningen (tot 4 hoog). Vele oude soms authentieke panden werden gerestaureerd. De drugsoverlast werd aangepakt. Er zijn in de wijk vandaag de dag nog wel ‘coffeeshops’ te vinden. Na 1995 is het woon- en leefklimaat in de wijk sterk verbeterd.

Sint Marten is een wijk met veel boven- en benedenwoningen met kleine voortuintjes die de buurt een prettige uitstraling geven. In het zuidelijke deel, waar de straatjes vaak smaller zijn, vinden we vooral kleine boven- en benedenwoningen en appartementen. De wijk is zeer populair bij jong volwassenen (25-40 jaar); zij vormen de grootste groep wijkbewoners. Er wonen meer alleenstaanden en samenwonenden zonder kinderen dan het Arnhemse gemiddelde. Er zijn redelijk wat winkels en horecabedrijven en de wijk heeft de nodige sociale voorzieningen. Sint Marten telt in totaal circa 1600 inwoners. Gelegen vlakbij park Sonsbeek en bijna in het centrum van Arnhem: een door jongeren gewilde wijk.