Sint Petersgasthuis

,

De cirkel is rond
In het Sint Petersgasthuis in de Rijnstraat (nummer 71) is sinds 2015 het klantcontactcentrum van de DrieGasthuizenGroep gevestigd. De DrieGasthuizenGroep bestaat sinds 1855 en is ontstaan door een fusie van het Sint Petersgasthuis, het Sint Catharinaegasthuis (vanaf 1246 in Arnhem) en het Sint Anthoniegasthuis (oorspronkelijk gevestigd aan wat nu de Steenstraat heet). Sinds de 16e eeuw heeft het pand aan de Rijnstraat geen functie meer als gasthuis. Des te opmerkelijker dat de DrieGasthuizenGroep nu haar klantcontactcentrum daar heeft gevestigd; je zou kunnen stellen ‘de cirkel is rond’.

Historie
Het Sint Petersgasthuis werd rond 1354 gebouwd aan de Rijnstraat als woonhuis en munthuis, in opdracht van Henrick Munterszoon. In 1407 werd het in gebruik genomen als gasthuis, een ‘opvanghuis’ voor zieken en ouderen. De functie als gasthuis was door Johan Wolterszoon van Arnhem (sinds 1380 eigenaar van het pand) opgenomen in zijn testament: het moest voor “eeuwig” een gasthuis blijven. Johan was vicaris, plaatsvervanger van de bisschop van Utrecht in Arnhem en behoorde als kanunnik (monnik) tot de lokale gemeenschap. In 1401 overleed hij en vond er een vierjarige verbouwing plaats. Het pand werd als gasthuis ingewijd door de wijbisschop van Utrecht en kwam ter eer aan Petrus, de beschermheilige van de Pieterskerk in Utrecht waar Johan tijdens zijn leven aan verbonden was. In de loop der jaren werden nog enkele aangrenzende panden gekocht. Naast de functie als gasthuis was er ook een kerk en rentmeesterwoning in gevestigd.

In de 16e eeuw werd de functie van de panden als gasthuis gestopt. Het gasthuis kreeg een andere functie, waaronder opslagplaats van wijn voor hertog Karel van Gelre. In de loop van de tijd raakte het pand in verval, werd gerestaureerd en werd er een wijnhandel in gevestigd. In 1890 kwam er een speciaalzaak in antieke meubels in.
In mei 1932 kocht het bestuur van de DrieGasthuizen het Sint Petersgasthuis weer terug en liet een grote restauratie uitvoeren. De winkelpui uit 1898 werd verwijderd en de voorgevel  werd in de oorspronkelijke toestand teruggebracht. In 1955 volgde weer een restauratie en sindsdien hebben in het pand een kunstgalerij en diverse kledingzaken gezeten, totdat in 2015 de DrieGasthuizenGroep zich weer in het pand vestigde.

Bouwkundige beschrijving
Het Sint Peters Gasthuis is één van de oudste nog bewaard gebleven panden in Arnhem. Het pand met een Gotische bakstenen voorgevel heeft uitgekraagde hangtorentjes en een boogfries onder de geveltop. Boven op de topgevel staat een standbeeld van St. Petrus, aangebracht na de Tweede Wereldoorlog.

Het pand is een mooi voorbeeld van middeleeuwse kasteelarchitectuur: traptorens en weergangen boven de zijgevels. Verder is er aan de voorzijde het trapportaal naar de kelder. Vanaf de achterzijde van het pand (Oude Oeverstraat) is de, tegen de rechterzijmuur staande,  mooie vierkante traptoren het best te zien. De toren met trapgevel en klokkenverdieping verbindt de verschillende etages van het gebouw met elkaar. Die klok riep vroeger de gelovigen op om naar de kerk te gaan in de gasthuiskapel en luidde bij feestelijke gebeurtenissen.


DrieGasthuizenGroep: zorgzaam en gastvrij sinds 1246

De DrieGasthuizenGroep, opgericht in 1246, is de oudste nog steeds bestaande instelling op het gebied van sociale (ouderen)zorg in Nederland. Historisch feitelijk dus het Sint Catharinaegasthuis.
DrieGasthuizenGroep is een zorgorganisatie die passende woonruimte, maatwerk in zorg en aanvullende diensten levert aan senioren. Thuis, in zes woonzorgcentra of zes zorgvriendelijke appartementencomplexen in Arnhem. Men wil haar cliënten stimuleren om zo onafhankelijk mogelijk van het leven te blijven genieten en hun sociale netwerk te onderhouden of verder uit te breiden. www.driegasthuizengroep.nl


Onder het Sint Petersgasthuis zitten de Historische kelders.